Các dấu hiệu ốm nghén điển hình? Bỏ túi một số giải pháp giảm nghén hiệu quả

1. Ốm nghén là gì? Vì sao bà bầu lại ốm nghén?

Ốm nghén (morning sickness) được đặc trưng bởi tình trạng khó chịu, đầy hơi ở vùng bụng, dẫn đến cảm giác buồn nôn và nôn, bất kể ngày hay đêm. Trung bình cứ 10 người thì có đến 8 phụ nữ mang thai trải qua ốm nghén trong suốt thai kỳ của mình.

Ốm nghén gây nhiều phiền toái đến chất lượng cuộc sống và tinh thần của mẹ bầu. 

Hiện nay, nguyên nhân gây ra ốm nghén khi mang thai vẫn chưa được hiểu biết đầy đủ và được cho là do nhiều yếu tố. Một số nghiên cứu cho rằng lượng hormon thay đổi đột ngột trong thời gian đầu làm cơ thể bà bầu chưa đủ thời gian thích nghi. Do đó, kết quả là mẹ bầu thường xuyên gặp tình trạng ốm nghén. Bên cạnh đó, những phụ nữ có tiền sử gia đình mắc chứng nôn nghén nặng hoặc đã từng trải qua tình trạng này trong các lần mang thai trước đó có thể có nguy cơ mắc triệu chứng này cao hơn.

Mặc dù vậy, ốm nghén được cho là tình trạng sinh lý bình thường xảy ra ở hầu hết phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 14 tuần đầu. Sau đó, tình trạng ốm nghén sẽ mất đi hoặc giảm rõ rệt phụ thuộc thể trạng và mức độ ốm nghén của từng người.

2. Các biểu hiện ốm nghén thường gặp trong ba tháng đầu thai kỳ 

2.1 Buồn nôn và nôn

Triệu chứng ốm nghén dễ nhận biết và điển hình nhất trong tam cá nguyệt đầu tiên của thai kỳ chính là buồn nôn và nôn. Các mẹ thường xuyên khó chịu ở bụng và luôn có cảm giác buồn nôn vào bất kỳ thời gian nào trong ngày, đặc biệt vào buổi sáng. Mặc dù cảm giác buồn nôn lặp lại nhiều lần trong ngày nhưng hiện tượng nôn chỉ diễn ra khoảng 1 - 3 lần trong ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp nghén nặng đến rất nặng, bà bầu có thể nôn tới 30 lần/ngày. Lúc này, các mẹ cần thăm khám và trình bày tình trạng của mình để bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc nếu cần thiết.

2.2 Mệt mỏi và uể oải

Mẹ bầu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi và kiệt sức trong ba tháng đầu thai kỳ.

Đây cũng là dấu hiệu nghén thường gặp ở phụ nữ mang thai. Trong thời kỳ mang thai, nhu cầu về máu tăng hơn 50% so với bình thường để thúc đẩy sự phát triển cho bé. Do đó, bổ sung sắt đầy đủ là rất quan trọng. Nếu không, em bé sẽ lấy những gì mà chúng cần từ cơ thể bạn làm bà bầu sẽ thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. Do đó, nên tiến hành xét nghiệm máu định kỳ để kiểm tra lượng sắt và bổ sung kịp thời.

2.3 Thay đổi vị giác và nhạy cảm với mùi hương

Nhiều mẹ bầu chia sẻ rằng trong ba tháng đầu thai kỳ, khứu giác và vị giác của họ trở nên đặc biệt nhạy cảm. Việc mẹ bầu bỗng nhiên thích ăn những món mà trước giờ mình chán ghét là điều rất bình thường. Hay có những món ăn trước kia thường xuyên ăn nhưng đến khi mang bầu lại không thể ăn được. Điều này đơn giản là do hormone thay đổi đã tác động đến vị giác của mẹ bầu.

Tuy nhiên, mẹ bầu vẫn cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất để giúp thai nhi phát triển toàn diện và khỏe mạnh. Trong thời gian này, các mẹ hãy xây dựng thực đơn hàng ngày và đa dạng cách chế biến để giúp kích thích ăn ngon miệng hơn. Bên cạnh đó, hạn chế tiếp xúc với thực phẩm có mùi nồng như dầu mỡ, rượu bia hay mùi chất tẩy rửa, hương liệu, … để kiểm soát tình trạng ốm nghén.

2.4 Tiểu tiện nhiều

Em bé phát triển từng ngày trong tử cung sẽ “bành trướng” và gây chèn ép lên bàng quang của bạn. Vì vậy, các mẹ sẽ cảm thấy buồn tiểu nhiều hơn, nhất là vào ban đêm. Các mẹ không cần quá lo lắng vì đây là hiện tượng sinh lý bình thường của cơ thể. Hãy cứ “giải quyết” khi cơ thể có nhu cầu và đặc biệt không được nhịn tiểu vì sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu.

2.5 Đau đầu, chóng mặt

Đau đầu và chóng mặt cũng là những dấu hiệu ốm nghén phổ biến trong ba tháng đầu thai kỳ.

Trong giai đoạn mang thai, lượng đường huyết thấp, tăng nội tiết tố và khả năng thông máu giảm có thể khiến các mẹ chóng mặt và đau đầu dữ dội. Trong trường hợp này, mẹ bầu hãy chườm lạnh hoặc nóng để giảm bớt triệu chứng. Nếu triệu chứng không cải thiện, thuốc acetaminophen được coi là giải pháp an toàn cho cả mẹ và bé. Và nếu không tự khắc phục được tình trạng này, bạn nên thăm khám bác sĩ để nhận được chỉ định cần thiết.

3. Cách kiểm soát cơn nghén hiệu quả cho một thai kỳ khỏe mạnh

3.1 Bổ sung thực phẩm giảm ốm nghén vào chế độ ăn hàng ngày

Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ cùng với sự đa dạng trong chế biến sẽ giúp bạn có một thai kỳ khỏe mạnh hơn. Đặc biệt, với trường hợp ốm nghén vừa và nặng, các mẹ nên bổ sung những thực phẩm như bánh mì, bánh quy,  gừng, chanh, mật ong, … sẽ giúp kiểm soát và ngăn ngừa tình trạng nghén ngay tức thì.

3.2 Vận động cường độ phù hợp

Thiền là bộ môn không những tốt cho tinh thần của mẹ bầu mà còn hỗ trợ giảm nghén rất hiệu quả.

Thực tế cho thấy rằng lựa chọn bài tập thể dục hợp lý với cường độ vừa phải không những giúp mẹ bầu khỏe mạnh, dẻo dai mà còn giúp giảm cơn ốm nghén rất hiệu quả. Đi bộ, yoga, thiền đều là những bộ môn lý tưởng giúp giảm nghén mà các mẹ nên thử.

3.3 Sử dụng thuốc hỗ trợ

Trường hợp đã sử dụng các biện pháp giảm nghén mà không cải thiện triệu chứng, các mẹ có thể cân nhắc tới việc sử dụng thuốc. Một số thuốc chứa hoạt chất vitamin B6, thuốc kháng H1, … có thể giúp mẹ bầu giảm tình trạng ốm nghén. Tuy nhiên, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi có ý định sử dụng bất kỳ loại thuốc nào trong thời kỳ mang thai để tránh những bất lợi có thể gặp phải đối với em bé.

4. Tổng kết

Ốm nghén là tình trạng sinh lý và còn được coi như một dấu hiệu tích cực cho thấy em bé của bạn đang phát triển khỏe mạnh và bình thường. Mặc dù vậy, giai đoạn ốm nghén đem đến rất nhiều thử thách với các mẹ bầu. Hy vọng bài viết đã mang đến thông tin hữu ích về các dấu hiệu ốm nghén điển hình và cách kiểm soát cơn nghén hiệu quả tới quý vị.

Người viết

Đỗ Thị Hồng Huệ